Tag: kinh nghiệm cách chăm sóc dừa

Hướng dẫn cách chăm sóc dừa

Hướng dẫn cách chăm sóc dừa

Được xem như một chất đa lượng đối với cây dừa hơn là một chất vi lượng so với các cây trồng khác. Trên cây con, clor có ảnh hưởng đến sự gia tăng chu vi gốc thân, giúp gia tăng sự hấp thụ các chất kali, lân, canxi và ma-nhê nên giúp cho cây ra trái sớm. Đối với năng suất, clorua có vai trò quan trọng trong việc thành lập cơm dừa.

Hướng dẫn cách chăm sóc dừa

Hướng dẫn cách chăm sóc dừa

Hiện nay, nông dân có nhiều sáng kiến và kinh nghiệm trồng và chăm sóc dừa để đạt năng suất cao. Tuy nhiên, đôi lúc do thói quen và không để ý nên có những thao tác vô tình gây lãng phí và thậm chí còn ảnh hưởng đến kết quả. Những kiến thức và quy trình kỹ thuật về trồng và chăm sóc dừa đã được phổ biến qua nhiều tài liệu trên trang web của Hiệp hội. Bài viết này nhằm ghi nhận và chia sẻ một số vấn đề cần lưu ý trong việc trồng và chăm sóc dừa.
I. Thời kỳ vườn ươm:
Trong giai đoạn này yếu tố nước là quan trọng; thiếu nước, mầm và cây con phát triển chậm và có thể chết. Một số người nghĩ rằng trong thời kỳ này cây rất cần phân bón. Nhưng không phải vậy, cây chỉ sử dụng chất dinh dưỡng cung cấp từ phôi (còn gọi là mộng dừa, chất hình thành từ cơm dừa và nước dừa..), thận trọng hơn thì có thể tưới urê và kali với liều lượng 40-50 gam/cây trước khi mang ra trồng khoảng một tháng. Chỉ cần theo dõi sâu ăn lá, nếu có thì bắt bằng tay, không cần dùng thuốc.
II. Thời kỳ kiến thiết cơ bản:
1. Trồng ra vườn:
Khi cây con có từ 5 đến 8 lá kép thì mang ra trồng, trồng muộn cây sẽ mất sức vì bị đứt rễ.
1.1. Mật độ: Tuyệt đối tuân thủ mật độ theo quy định:180 cây/ha (8m x 8m) đối với giống dừa công nghiệp và 200 cây/ha và 220 cây /ha đối với giống dừa uống nước. Lúc cây dừa còn nhỏ, mắt của người trồng thấy quá thưa nên thường có tâm lý giảm lại khoảng cách. Nhưng đến khi dừa cho trái thì thấy quá dày, lúc này muốn điều chỉnh thì không còn được nữa; hiện trạng này thường khá phổ biến tại các vườn dừa. Nếu lỡ trồng quá dày, nên mạnh dạn tỉa thưa đối với những cây năng suất thấp và trồng thay thế các loại cây xen chịu bóng râm như cây có múi, chuối, mãng cầu, gừng, dứa…Cây dừa sẽ tự “điều chỉnh” ánh sáng và nhận một phần ánh sáng tán xạ từ những khoảng trống tỉa thưa; làm như vậy vườn sẽ cho năng suất cao hơn. Giai đoạn dừa chăm sóc có thể trồng xen các loại cây ngắn ngày, có thể cho thu nhập cao hơn dừa thu hoạch trên cùng một đơn vị diện tích.
1.2. Đào hố: Các tài liệu kỹ thuật hướng dẫn quy cách hố trồng là 60 cm x 60 cm x 60 cm….. Nếu là đất cát thì có thể đào sâu hơn… Nhưng thực tế việc đào sâu hay cạn phải tùy thuộc vào mực thủy cấp. Lên liếp, lên mô, chiều sâu của hố ra sao là làm thế nào mực nước trong những đỉnh triều cao nhất cách thân dừa từ 0,5 cm-10cm là vừa, mực nước này có thể bị cho là quá cao, gây ngập úng cho cây. Thực tế mức nước cao này chỉ xuất hiện vài ba ngày vào những tháng cuối năm vào những ngày triều cường, lúc mà mùa mưa đã kết thúc. Lượng nước này giúp cho đất được giữ ẩm vài ba tháng trong mùa khô (từ tháng 11 âm lịch trở về sau), đỡ tốn công tưới và hạn chế mối. Ngoài ra, việc đào sâu cũng còn tùy thuộc vào tầng phèn quyết định, chiều sâu hố không quá khỏi tầng sinh phèn. Ở mực thủy cấp này khi trồng xen cây có múi thì cần vun mô.
1.3. Bón phân: So với các loại cây trồng khác, kali là chất dinh dưỡng đa lượng đứng số một, và clor là chất dinh dưỡng đa lượng được xếp vào hàng thứ hai:
Cụ thể: K>CL>N >P>Na>Ca.
– Kali: Cần thiết cho sự tạo thành cơm dừa và dầu dừa. Bón kali ở giai đọan mới trồng, cây con sẽ mọc mạnh, ra trái sớm, sai trái. Thiếu kali ở giai đoạn đầu sẽ ảnh hưởng đến năng suất dừa về sau (Vì lúc này, sau 2 năm trồng, trong thân dừa có thể tượng khối sơ khởi của mầm hoa), mặc dù thời gian sau được bón kali đầy đủ. Kali có ảnh hưởng đến việc tăng số buồng, số hoa cái, tỉ lệ đậu trái, trọng lượng trái. Do đó, cây dừa thiếu kali thường cho ít trái, trái nhỏ và năng suất thấp.
– Clor: Được xem như một chất đa lượng đối với cây dừa hơn là một chất vi lượng so với các cây trồng khác. Trên cây con, clor có ảnh hưởng đến sự gia tăng chu vi gốc thân, giúp gia tăng sự hấp thụ các chất kali, lân, canxi và ma-nhê nên giúp cho cây ra trái sớm. Đối với năng suất, clorua có vai trò quan trọng trong việc thành lập cơm dừa.
Nông dân thường có thói quen sử dụng các loại phân đã đươc các nhà sản xuất phối trộn vì tiện lợi như 16-16-8, 20-20-15. Với công thức này thì cây dừa thiếu kali, clor nhưng dư lân và đạm. Nếu bón phân hỗn hợp NPK 20-20-15,thì mỗi cây trong 1 năm cần bón 2,2kg, nhưng phải cộng thêm 650 gam phân kali. (vì trong 1kg NPK 20-20-15 chỉ có 200 gam đạm, 200 gam lân và 150 gam kali). Nếu bón NPK 16-16-8 thì mỗi cây trong một năm cần bón 3kg, nhưng phải cộng thêm 800 gam phân kali. (vì trong 1kg phân này chỉ có 160 gam đạm, 160 gam lân và 80 gam kali. Nếu có điều kiện thì nên bón phân đơn sẽ tiết kiệm chi phí hơn (trên 1 triệu đồng/ha). Đối với dừa thâm canh tại Bến Tre nên bón theo công thức phân: 1,2-1,5kg Urea + 2,0 – 2,2kg Super lân (hoặc lân nung chảy) + 1,2kg KCl/cây/năm. Tuy nhiên, bón ka li lâu ngày có thể làm cho đất bị chua; cần bón thêm vôi để hạ phèn.
+ Cách bón:
– Số lần bón: Trước đây, theo hướng dẫn thì bón mỗi năm hai lần, đầu mùa mưa và cuối mùa mưa. So với các cây trồng khác, cây dừa có đặc tính là sinh trưởng và sinh sản liên tục, trên cây lúc nào cũng có lá non, mầm hoa, buồng trái gần thu hoạch, buồng mới trổ…. Vì vậy, từ khi mang cây dừa ra trồng là phải cung cấp dinh dưỡng ngay năm đầu tiên, sau năm thứ hai (lúc này có thể trong thân đã xuất hiện mầm hoa) trở đi số lần bón được chia thành nhiều lần hơn, có thể mỗi tháng một lần nếu có điều kiện, cùng một liều lượng theo định mức/cây /năm.
– Vị trí bón: Có nhiều cách bón như bón theo hàng, đào lỗ, rạch hàng xung quanh gốc. Tuy nhiên, cách bón xung quanh và cách gốc 2-2,5m là hiệu quả cao. Nếu dùng vòi bơm tưới thấm nhiều lần sau khi bón thì có thể rãi xung quanh gốc và tủ lá để tránh bốc hơi, cách này có lợi là phân được phân bổ đều cho hệ thống rễ và đỡ tốn công đào đất.
Hạn chế của nông dân là bón phân theo giá dừa, khi giá tăng cao thì tập trung chăm sóc, nhưng theo đặc tính sinh lý sinh thái của cây dừa là khi được bổ sung dinh dưỡng thì hai năm sau mới cho kết quả rõ rệt.
1.4. Tưới nước: Có thể nói yếu tố nước được xếp ngang bằng với yếu tố phân bón, trên lý thuyết mỗi cây dừa cần từ 15- 20 lít nước/ngày. Sự khô hạn xuất hiện trong bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình phát triển đều có ảnh hưởng lớn đến năng suất và kéo dài đến 2-3 năm tiếp theo. Nếu dùng vòi tưới lưu động thì nhớ điều khiển vòi phun luân phiên phân bổ nguồn nước đều các hướng và lập lại nhiều lần, tránh tập trung vào một chỗ quá lâu, nước sẽ chảy xuyên qua kẻ nứt, đất chưa kịp thấm đủ nước gây lãng phí.
1.5. Vệ sinh vườn: Trong nông nghiệp, hiện có nhiều ý kiến cũng như khái niệm khác nhau về mức độ vệ sinh vườn cây nói chung và vườn dừa nói riêng. Thực tế, đối với mãnh vườn có cỏ rác thì độ phì tốt hơn và quần thể thiên địch xuất hiện phong phú hơn là mầm bệnh. Vấn đề quan trọng là người làm vườn có biết theo dõi và quản lý điều chỉnh thích hợp hay không. Thường đối với vườn dừa chỉ cần theo dõi sự xuất hiện của sùng kiếng vương, còn các loài sâu bệnh trên mặt đất là không đáng quan tâm. Kinh nghiệm cho thấy vườn dừa có phủ nhiều cỏ rác, xác bã trong nông nghiệp đều cho năng suất cao, lớp lá và cỏ mục được xem là kho dự trữ dinh dưỡng khi cây chưa sử dụng hết và cũng để giữ ẩm cho đất. Cũng cần nói thêm là có không ít nông dân, khi vệ sinh phần thân cây dừa thì hay đốt nhen dừa. Điều này rất tai hại, sẽ làm ảnh hưởng đến các bộ phận sinh trưởng và sinh sản còn non trong thân và chết thiên địch.
Trong tình hình một số côn trùng lạ có tính nguy hại cao xuất hiện trong những năm gần đây như bọ vòi voi, sâu đục mầu trái non thì việc thu gom những trái dừa non rụng trong vườn đem tiêu hủy là rất hữu ích, sẽ làm giảm mật số cây bị thiệt hại.
1.6. Quản lý cỏ: Về mặt khoa học, hiện nay người ta ít dùng cụm từ “diệt cỏ”. Cỏ trong vườn có nhiều lợi ích cho cây trồng, cỏ được ví như một máy bơm sinh học góp phần điều hòa ẩm độ cho cây trồng, chống xoáy mòn, hạn chế đất bị nén chặt, nhất là vào mùa mưa, cung cấp lại chất hữu cơ cho đất. Quản lý là phát triển độ che phủ của cỏ vào mùa nắng để giữ ẩm và hạn chế phát triển mạnh vào mùa mưa. Quản lý cỏ còn là việc trồng xen hợp lý các loại cây hằng niên và đa niên để tăng thu nhập và hạn chế cỏ dại. Không dùng thuốc diệt cỏ vì làm ảnh hưởng đến các loại côn trùng có ích.
1.7. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Là một biện pháp bất khả kháng, có thể nói là tối kỵ, nhất là thuốc trừ sâu sẽ làm ảnh hưởng lớn đến thiên địch vô cùng quý giá trong điều kiện hiện nay như ong ký sinh, kiến vàng, bọ đuôi kiềm. Làm hỏng quần thể hệ sinh thái này thì rất khó khắc phục. Nếu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thì tuyệt đối áp dụng theo nguyên tắc 4 đúng.
2. Trồng xen trong vườn dừa:
Theo ý thuyết, năng suất tối đa của một loại cây trồng trong điều kiện tốt nhất vào khoảng 281 tấn sinh khối/ha/năm. Ở vườn dừa công nghiệp chuyên canh năng suất cho cao tới mức đạt 100 trái/ cây/năm cũng chỉ cho được 17,1 tấn sinh khối/ha/năm. Tức là chỉ đạt 6,1% tiềm năng tối ưu, do việc sử dụng năng lượng không được hữu hiệu (Theo Nelliat,1974).
Khoảng cách trồng dừa thường trong khoảng 7x7m đến 10x10m, và phổ biến là 8x8m nên mỗi cây dừa chiếm 64m2 đất. Tuy nhiên, hệ thống rễ hoạt động của dừa chỉ chiếm 12,5m hay 19,5%, do đó ở 1ha đất trồng dừa còn lại khoảng 8,050m có thể sử dụng vào việc khác (Rosario, 1983). Theo Creencia (1978) chỉ có 12,6-25,7% trên tổng diện tích vườn chuyên canh dừa được sử dụng hữu hiệu bởi rễ dừa.
Qua các nghiên cứu của nhiều tác giả trong và ngoài nước khẳng định rằng việc trồng xen trong vườn dừa không làm giảm mà còn giúp tăng năng suất dừa 30-35% cũng như làm tăng trọng lượng cơm dừa và tăng thu nhập gấp đôi trên cùng một đơn vị diện tích – Xem thêm bài “Hệ thống canh tác xen dừa trên thế giới” trong trang web này- Điều này có thể được lý giải là các bộ phận được phân hủy từ cây trồng xen, thí dụ như lá cacao sẽ là nguồn phân hữu cơ dồi dào và thường xuyên giữ ẩm cho đất.
Trên đây là một số suy nghĩ của chúng tôi qua những đúc kết từ tình hình thực tế và tham khảo các tài liệu kỹ thuật đã được phổ biến. Mong được bà con nông dân và các đồng nghiệp góp ý./.
Theo hiephoiduabentre.com.vn