Những món ngon ở xứ dừa

Những món ngon ở xứ dừa

Ngoài những món ăn đơn giản, dễ làm, người dân Bến Tre còn học hỏi thêm những món ăn cầu kỳ, hấp dẫn để phục vụ trong những dịp tiệc mừng hay lễ hội. Món “gà tiềm nước dừa” được chế biến từ nguyên liệu gà ta thả vườn.

Những món ngon ở xứ dừa

Những món ngon ở xứ dừa

Từ bao đời nay, người dân Bến Tre định cư sinh sống dưới những rừng dừa rộng bạt ngàn, lại nằm ở cuối dòng Mêkông vốn nhiều sông rạch. Vì vậy, Bến Tre đã được thiên nhiên ưu đãi ban tặng cho những thảm thực vật và hệ sinh thái phong phú, đa dạng chứa đựng trong lòng nó nhiều nguồn lợi về thủy hải sản tự nhiên vốn chỉ có trong rừng dừa. Dựa vào điều kiện sẵn có, người dân Bến Tre đã biết khai thác các nguồn sản vật đặc trưng đó để sáng tạo ra những sản phẩm ẩm thực độc đáo, mang nét đặc trưng, riêng có của mảnh đất và con người Bến Tre.
Trong rất nhiều món ăn của người dân Bến Tre, chúng ta luôn thấy có mặt các nguyên liệu được chế biến từ dừa. Nước cốt dừa là một trong những loại nguyên liệu chủ đạo, được dùng rộng rãi trong việc chế biến các món ăn. Vị béo đậm đà của nước cốt dừa là một loại hương vị đặc trưng, là thành phần không thể thiếu trong rất nhiều các món ăn của người dân Bến Tre. Trong cuộc sống thường ngày, hay trong những ngày giỗ chạp, lễ, tết, người dân bến Tre thường sử dụng nước cốt dừa như một gia liệu để tăng hương vị cho món ăn và các loại sản phẩm ẩm thực khác như bánh tráng, kẹo dừa,… đã tạo nên những giá trị ẩm thực rất riêng của Bến Tre. Chính vì tầm quan trọng của nước cốt dừa nên người ta rất chú ý trong việc chế biến nhằm tạo ra loại nước cốt thơm, ngon, hương vị béo, đậm đà,…
Ở Bến Tre, tép rang dừa là một trong những món ăn quen thuộc bởi tép và dừa ở nơi đây có rất nhiều. Người dân Bến Tre ai cũng thích món tép rang dừa bởi tính mặn, ngọt, thơm, giòn của tép rang với dừa khiến cho người ăn cảm nhận được hương vị đậm đà rất riêng. Vì vậy, tuy là món ăn dân dã, nhưng nhiều bậc thượng lưu cũng rất ưu chuộng. Tép rang dừa thường là loại tép bạc đất, tép bầu hay tôm lóng tươi. Những người sành ăn thường chọn tép bầu hay tôm lóng vì nó giòn và có vị ngọt rất đậm. Tép mang về cắt đầu đuôi, rửa sạch, ướp đường, muối, tỏi, ớt để một lúc cho tép thấm gia vị. Dừa khô lựa trái rám vàng, nạo lấy cơm. Cơm dừa nạo kỹ vắt lấy nước cốt. Sau đó bắc chảo lên bếp phi hành cho thơm, thả tôm vào đảo đều tay cho tép vàng đều, cho nước cốt dừa vào, hạ lửa đun riu riu đến khi nào nước cốt dừa cô đặc lại, tép chuyển thành màu đỏ bóng nhẫy, bày vào đĩa trông thật đẹp mắt.
Ngoài những món ăn đơn giản, dễ làm, người dân Bến Tre còn học hỏi thêm những món ăn cầu kỳ, hấp dẫn để phục vụ trong những dịp tiệc mừng hay lễ hội. Món “gà tiềm nước dừa” được chế biến từ nguyên liệu gà ta thả vườn. Gà ta được làm sạch, ướp hành, tỏi băm nhuyễn, chút tiêu, muối, đường, bột ngọt và dầu mè để trong ½ giờ cho thấm gia vị. Thịt nạt băm nhuyễn trộn lẫn giò sống, bún Tàu, nấm mèo, dầu mè nêm vừa ăn dồn vào bụng gà may lại, xịt đều nước tương đem chiên vàng. Sau đó cho gà vào xoong, chế nước dừa cho ngập rồi bắt lên bếp tiềm cho gà mềm. Khi món ăn đã thành phẩm thì múc ra tô, không nên dạo nhiều lần trong nước, nếu để qua ngày hôm sau thì phải hâm thức ăn lại cho nóng. Món này dùng nóng với bánh mì hoặc mì vắt luộc chính, cộng với muối tiêu chanh sẽ tăng thêm hương vị thơm ngon của thịt gà.

Ngày xưa, bánh tét là loại bánh chỉ dùng vào dịp tết để cúng ông bà tổ tiên, nhằm nhớ về cội nguồn, nhắc nhở công lao của nghề nông vất vả. Ngày nay, bánh tét được người ta làm bán quanh năm.
Bánh tét ở Bến Tre có điểm đặc biệt so với các vùng miền khác trong nước là nếp thường được xào với nước cốt dừa. Bánh có nhiều loại như: bánh tét mặn người ta để nhân đậu xanh, thịt mỡ hay ba rọi; bánh tét ngọt có loại nhân chuối, có loại nhân đậu đen. Một trong những món ăn quen thuộc nhưng không kém phần độc đáo là món bánh tét có khắc chữ bên trong. Bánh tét chữ thường có nhiều màu có thể là màu xanh của lá dứa, tím của lá cẩm, cam của trái gấc. Nét độc đáo của loại bánh này là khi cắt bánh từng khoanh xếp liền kề nhau sẽ hiện thành chữ tùy vào sự gửi gắm tình cảm của người gói bánh.
Bên cạnh đó, món thịt kho nước dừa hay còn gọi là thịt kho tàu là món ăn không thể thiếu của người dân xứ dừa mỗi khi xuân về tết đến. Trước đây, món này thường chỉ nấu trong những ngày giỗ chạp hoặc ngày tết. Sau này khi đời sống của người dân được nâng cao thì món thịt kho nước dừa trở thành món ăn ngày thường. Để có được món thịt kho nước dừa ngon thì thịt heo khi mua về, xắt thành từng miếng lớn khoảng 2 đến 3 centimet, ướp tỏi, ớt, ít đường, bột ngọt và một ít nước màu dừa, để khoảng 25 đến 30 phút cho thịt thấm gia vị. Bắc nồi lên bếp, cho nước dừa vào, đun sôi, bỏ thịt vào rồi để lửa riu riu cho thịt thấm nước dừa và gia vị. Nước dừa phải ngập thịt, nếu thiếu thì thêm nước lạnh vào. Suốt thời gian kho phải thường xuyên vớt bọt cho thịt trong và nước thịt không bị lềnh do bọt chìm. Sau đó, nêm lại cho vừa ăn. Tiếp tục nấu cho đến khi thịt mềm, “rệu” mới đạt yêu cầu. Cũng có thể luộc trứng vịt hoặc trứng cút, lột sạch vỏ, bỏ thêm vào nồi thịt. Thịt kho nước dừa ăn kèm với rau sống, cà chua, dưa cải chua, dưa giá đều ngon. Điểm đặc biệt của món thịt kho nước dừa là dù hâm đi hâm lại nhiều lần nhưng chất lượng vẫn không bị giảm, thậm chí thịt và trứng thấm gia vị, thấm nước dừa càng thêm ngon.

Ngoài những món ăn tiêu biểu, mang đậm bản sắc ẩm thực của xứ dừa như vừa nói ở trên, thì còn một món ăn không thể thiếu đó là bánh xèo. Người dân Bến Tre thường có lệ đổ bánh xèo vào dịp tết hoặc những lúc gia đình đoàn tụ. Phần lớn các bậc cao niên đều cho rằng, bánh xèo ngon do nhiều yếu tố, nhưng yếu tố quan trọng nhất là bột làm bánh. Bột làm bánh xèo được chế biến từ bột gạo pha với nước cốt dừa, bột ngũ cốc, bột nghệ, trứng gà, đường, muối, hành… Bột pha xong phải vừa thơm, vừa béo, có độ mặn vừa phải sao cho khi chấm với nước mắm, bánh xèo phải vừa khẩu vị. Nhân bánh được làm bằng thịt ba rọi xắt lát mỏng, nấm rơm, tép, giá, đậu xanh.
Khi chiên phải rưới bột và xoay chảo thế nào cho bánh tròn đều để khi bánh chín có một lớp viền mỏng giòn ở vành ngoài. Sau khi rưới bột, để giá, đậu xanh vào, thêm chút dầu ăn cho bánh khỏi bị khô, bánh vừa chín, dùng sạn xếp đôi lại và cho ra đĩa. Nước chấm là món không thể thiếu khi ăn bánh xèo, nếu thiếu sẽ mất đi hương vị đậm đà, thơm ngon của bánh. Nước chấm thường là nước mắm được pha với nước dừa xiêm, tỏi ớt băm, nước chanh hoặc tắt, củ cải trắng và cà rốt xắt thành sợi nhuyễn. Phụ liệu ăn bánh xèo gồm các loại rau thơm, thường là rau sống, một số rau vườn phù hợp như: cải bẹ xanh, xà lách, tai tượng, lá cách, đọt sung, kim thất, xoài non, càng nhiều rau rừng càng ngon.
Bánh dừa từ lâu cũng đã trở thành món ăn độc đáo, để lại dấu khó quên đối với du khách mỗi khi đến với quê hương Bến Tre. Theo các bậc cao niên nơi đây cho biết, cũng như những làng nghề truyền thống khác còn tồn tại trên mảnh đất Bến Tre tiêu biểu như làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng – bánh phồng Sơn Đốc, nghề làm bánh dừa ban đầu dùng để ăn hoặc biếu bà con dòng họ vào những dịp giỗ chạp hay lễ tết, cho nên việc làm bánh chỉ mang tính nữ công gia chánh trong gia đình. Vì vậy, người làm bánh thường chú trọng cả chất lượng lẫn hình thức bên ngoài sao cho vừa ngon lại vừa đẹp mắt. Nổi tiếng nhất là bánh dừa Giồng Luông, huyện Thạnh Phú. Do nhu cầu của khách hàng, nhiều hộ gia đình ở các xã Đại Điền và Phú Khánh đã phát triển nghề làm bánh dừa và duy trì đến ngày nay.
Để có những chiếc bánh dừa bánh thơm ngon vừa lòng thực khách, bên cạnh nguyên liệu chính là loại nếp dẻo, còn có dừa khô, đậu, chuối xiêm và lá dừa nước non. Ngoài ra, trong chế biến, người thợ phải tuân thủ quy trình chặt chẽ từ chuẩn bị nguyên liệu, quấn nồng, gói bánh và hấp bánh. Tồn tại hơn 100 năm, bánh dừa Giồng Luông hiện vẫn được nhiều gia đình gìn giữ quy trình truyền thống và truyền nghề cho các thế hệ con cháu. Ngoài bán tại các chợ trong tỉnh, bánh dừa Giồng Luông còn được vận chuyển bằng xe, hoặc theo những chuyến đò dọc, đò ngang đến các tỉnh thành lân cận, và cả những thị trường lớn như thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Đồng Nai…. Những năm gần đây, vào mỗi dịp lễ hội và liên hoan ẩm thực trong và ngoài tỉnh, bánh dừa Giồng Luông đều được chọn để giới thiệu đến du khách gần xa như là một đặc sản ẩm thực của người dân Bến Tre.
Nhìn chung, văn hóa ẩm thực của người dân Bến Tre bao đời nay đều gắn liền với cây dừa. Bởi cây dừa gắn chặt với số phận của mỗi con người, cây dừa như một móc xích quan trọng làm cho người dân nơi đây thêm yêu mảnh đất của mình hơn. Vì vậy, cư dân xứ dừa đã biết vận dụng một cách tinh tế, khéo léo sự ưu đãi những gì mà thiên nhiên ban tặng để chế biến thành những món ăn đậm đà, mang hương vị riêng, trở thành những sản phẩm ẩm thực rất riêng, rất độc đáo của quê hương Bến Tre.
Trong kho tàng văn hóa ẩm thực, Việt Nam là quê hương của nhiều món ăn ngon, từ những món ăn dân giã trong ngày thường đến những món ăn cầu kỳ để phục vụ lễ hội và cung đình đều mang những vẻ riêng. Mỗi vùng miền trên đất nước lại có những món ăn khác nhau và mang ý nghĩa riêng, tạo nên bản sắc của từng dân tộc. Văn hóa ẩm thực của Bến Tre với những món đặc sản tận dụng từ dừa đã trở thành nét văn hóa độc đáo, để lại nhiều ấn tượng trong lòng du khách gần xa.
Theo hiephoiduabentre.com.vn